Trong quá trình chuyển đổi số, dữ liệu được hình thành ngày càng nhiều tại các cơ quan, tổ chức và nằm trên nhiều hệ thống khác nhau. Cổng dữ liệu mở là nền tảng tập trung hỗ trợ cơ quan, tổ chức quản lý, công bố, chia sẻ và cung cấp dữ liệu mở tới người dân, doanh nghiệp và cộng đồng. Nền tảng cho phép tổ chức dữ liệu theo danh mục thống nhất, quản lý quá trình công bố và cung cấp nhiều phương thức khai thác như tệp dữ liệu, bảng biểu, trực quan hóa và API.
Cổng dữ liệu mở cho phép quản lý các tập dữ liệu theo lĩnh vực, chủ đề, cơ quan cung cấp và các nhóm phân loại. Mỗi tập dữ liệu được gắn thông tin mô tả – metadata – nhằm giúp người sử dụng xác định được nội dung, nguồn cung cấp, định dạng, thời gian cập nhật và các thông tin liên quan.
Việc chuẩn hóa metadata giúp dữ liệu từ nhiều đơn vị được tổ chức thống nhất, thuận tiện hơn cho quá trình quản lý, tìm kiếm và tái sử dụng.
Nền tảng hỗ trợ toàn bộ quá trình tạo, cập nhật, phê duyệt và công bố tập dữ liệu theo quy trình quản lý của từng cơ quan, tổ chức.
Các đơn vị cung cấp dữ liệu có thể cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi phụ trách, trong khi cơ quan quản lý thực hiện kiểm soát, phê duyệt và theo dõi tình trạng công bố trên hệ thống. Đồng thời, chức năng quản trị và phân quyền cho phép quản lý người dùng, vai trò, quyền thao tác và nhật ký hoạt động.
Người dùng có thể tìm kiếm toàn văn hoặc lọc dữ liệu theo chủ đề, đơn vị cung cấp, định dạng, thời gian và các tiêu chí liên quan.
Dữ liệu có thể được xem trước dưới dạng bảng, biểu đồ hoặc các hình thức trực quan phù hợp trước khi tải về. Hệ thống hỗ trợ nhiều định dạng phổ biến như CSV, Excel, JSON, XML, PDF và các định dạng khác theo nhu cầu triển khai.
Bên cạnh hình thức tải tệp, Cổng dữ liệu mở hỗ trợ cung cấp dữ liệu thông qua API, cho phép các hệ thống, ứng dụng và nhà phát triển khai thác dữ liệu theo phương thức máy đọc được.
Thông qua API, dữ liệu có thể được kết nối và tái sử dụng trong các ứng dụng, hệ thống phân tích hoặc các sản phẩm, dịch vụ số mà không chỉ dừng lại ở việc tra cứu và tải tệp thủ công.
Hệ thống cung cấp các chức năng dashboard và thống kê để theo dõi số lượng tập dữ liệu, lượt khai thác, lượt tải, các dữ liệu được quan tâm và tình trạng cập nhật.
Người sử dụng cũng có thể gửi yêu cầu công bố thêm dữ liệu, góp ý về chất lượng hoặc phản ánh các vấn đề liên quan đến tập dữ liệu, giúp đơn vị quản lý tiếp nhận nhu cầu và hoàn thiện dữ liệu được công bố.
Cổng dữ liệu mở được xây dựng để phục vụ nhiều nhóm người dùng:
Việc triển khai Cổng dữ liệu mở được thực hiện theo từng bước, bắt đầu từ khảo sát nguồn dữ liệu và hệ thống hiện hữu, xây dựng danh mục dữ liệu có thể công bố, chuẩn hóa metadata và xác định trách nhiệm của từng đơn vị.
Tiếp đó, dữ liệu được chuẩn hóa và tích hợp thông qua API hoặc cơ chế đồng bộ phù hợp. Hệ thống được cấu hình về giao diện, quy trình công bố, phân quyền và các chức năng quản trị trước khi đào tạo, chuyển giao cho đơn vị vận hành.
Sau khi đưa vào sử dụng, hệ thống có thể tiếp tục được bổ sung tập dữ liệu, mở rộng kết nối và điều chỉnh theo nhu cầu khai thác thực tế.
Thông qua một nền tảng tập trung, Cổng dữ liệu mở giúp tổ chức quản lý xuyên suốt quá trình tổ chức – công bố – tìm kiếm – khai thác – kết nối và tái sử dụng dữ liệu, từng bước hình thành một đầu mối dữ liệu thống nhất phục vụ cơ quan quản lý và cộng đồng người dùng.